تعدیل مواضع برجامی از مسیر شانگهای
تعدیل مواضع برجامی از مسیر شانگهای

به نظر میرسد پیمان شانگهای با ورود ایران که از اقتصاد ضعیف و شکنندهای بر خوردار است وزن این پیمان را در دیدگاه جهانی چندان تغییر نخواهد داد، به ویژه آنکه رؤسای دو کشور قدرتمند جمهوری خلق چین و روسیه بدون نشست حضوری از طریق ویدئو کنفرانس شرکت کردند. بنابراین پذیرفتن ایران در شانگهای بیش ازهر موضوعی برای کاهش مواضع دیپلماتیک ضد غربی ایران رقم خورده تا از این طریق مذاکرات برجامی به نتیجه برسد . البته باید توجه داشت که برای خروج از شرایط کنونی اقتصاد ایران به حذف تحریمها نیازمند است، مثال آن را میتوان در موضوع گاز جستجو کرد. در واقع کشوری که دومین ذخایر گازی دنیا را دار، برای سوخت زمستان خود به واردات گاز روی آورده که دلیل آن نبود ارز برای احیای چاههای نفت است. از سوی دیگر ایران بعضی از بازارهای خود را در دنیا از دست داده و در صورت تداوم این روند بازارهای بیشتری را نیز از دست خواهد داد، بنابراین لازمه خروج از بحران تغییر سیاستهای دیپلماتیک و ایجاد توازن در روابط بین شرق و غرب است.

محمود جامساز تحلیلگر مسائل اقتصادی، در یادداشتی ویژه برای اقتصاددان در خصوص تعدیل مواضع برجامی از مسیر شانگهای نوشت:
آنچه مسلم است عضویت در پیمانهای منطقه ای برای هرکشوری به لحاظ سیاسی و اقتصــادی از اهمیت بالایی برخوردار بوده و میتواند به افزایــش مبادلات تجاری و همچنین مناسبات دیپلماتیک وسیاسی منجــر شود اما در موضوع پیوستن ایران به سازمان همکاری شانگهای با توجه به حضور کشورهایی که ایران سهم نه چنـدان بالایی در مبادلات اقتصادی و روابط سیاسی دارد برخلاف آنچه این سازمان را ابزاری برای دور زدن تحریم ها و ایستادگی در برابر محدودیتهای اروپا و آمریکا میدانند به نظر
میرسد در راستای سوق دادن جمهوری اسلامی ایران به سمت انجام مذاکرات برجامی است. در واقع با توجه به پیشنهاداتی که ایران به آمریکا برای مذاکرات برجامی ارائه کرده همچون برداشته شدن کامل تحریم ها راستی آزمائی و تضمین آمریکا در عدم خروج توافق احتمالی و همچنین اعلام مواضع آمریکا در خصوص مسایل موشکی و نفوذ ایران در منطقه همه این موارد نشان میدهد، توافقات برجامی به زودی محقق نخواهد شد و اگرهم توافق نیم بندی انجام گیرد، نمیتواند مشکلات ایران را در حد مطلوب مرتفع کند. از سوی دیگر به رغم روابط با روسیه و چین، تجربه نشان داده اگرچه این کشورها از ایران در مسایل اقتصادی استفاده ابزاری داشته اند اما در موضوعات تحریمی این کشورها به نوعی از محدودیتهای آمریکا تبعیت کرده اند. ضمنا به نظر میرسد پیمان شانگهای با ورود ایران که از اقتصاد ضعیف و شکنندهای بر خوردار است وزن این پیمان را در دیدگاه جهانی چندان تغییر نخواهد داد، به ویژه آنکه رؤسای دو کشور قدرتمند جمهوری خلق چین و روسیه بدون نشست حضوری از طریق ویدئو کنفرانس شرکت کردند. بنابراین پذیرفتن ایران در شانگهای بیش ازهر موضوعی برای کاهش مواضع دیپلماتیک ضد غربی ایران رقم خورده تا از این طریق مذاکرات برجامی به نتیجه برسد . البته باید توجه داشت که برای خروج از شرایط کنونی اقتصاد ایران به حذف تحریمها نیازمند است، مثال آن را میتوان در موضوع گاز جستجو کرد. در واقع کشوری که دومین ذخایر گازی دنیا را دار، برای سوخت زمستان خود به واردات گاز روی آورده که دلیل آن نبود ارز برای احیای چاههای نفت است. از سوی دیگر ایران بعضی از بازارهای خود را در دنیا از دست داده و در صورت تداوم این روند بازارهای بیشتری را نیز از دست خواهد داد، بنابراین لازمه خروج از بحران تغییر سیاستهای دیپلماتیک و ایجاد توازن در روابط بین شرق و غرب است، چرا که در این صورت وابستگی نخواهیم داشت و میتوان همگام با تغییر سیاستهای داخلی در جهت حفظ و صیانت از حقوق مالی و جانی مردم که از تکالیف اصلی دولتهاست، از شرایط بحرانی کنونی خارج شد.

م.حاجی زاده

  • نویسنده : دکتر محمود جامساز، تحلیلگر مسائل اقتصادی