مهم‌ترین دلیل افزایش نرخ سود بانکی چیست؟
مهم‌ترین دلیل افزایش نرخ سود بانکی چیست؟

آخرین داده‌های بانک مرکزی از نرخ سود بین بانکی نشان می‌دهد در هفته منتهی به ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۱ نرخ بهره بازار پول افزایش نسبی پیدا کرده و از ۲۰.۴۵ به ۲۰.۵۶ درصد رسیده است. افزایش نسبی این نرخ در دومین ماه بهار اتفاقی خلاف روند است که از یک طرف نشان می‌دهد محوریت رشد پایه […]

آخرین داده‌های بانک مرکزی از نرخ سود بین بانکی نشان می‌دهد در هفته منتهی به ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۱ نرخ بهره بازار پول افزایش نسبی پیدا کرده و از ۲۰.۴۵ به ۲۰.۵۶ درصد رسیده است. افزایش نسبی این نرخ در دومین ماه بهار اتفاقی خلاف روند است که از یک طرف نشان می‌دهد محوریت رشد پایه پولی به صورت مستقیم دولت نیست (که جنبه مثبتی دارد) و از طرف دیگر هنوز ابعاد رشد غیر مستقیم پایه پولی از محل اضافه برداشت بانک‌ها از بانک مرکزی چندان معلوم نیست که بسته به نتایج قطعی آمار پولی فرودین می‌توان در مورد ثبات نرخ در ارقام فعلی نظر مثبت یا منفی را داد.

تغییرات هفتگی نرخ سود بین بانکی
تغییرات هفتگی نرخ سود بین بانکی

بازار بین بانکی چیست؟

بازار بین بانکی بازاری است که در آن بانک‌ها و موسسات اعتباری اقدام به قرض‌گیری یا قرض‌دهی به یکدیگر می‌کنند. به دلیل آنکه در بازار بین بانکی عمدتا منابع نقدی یا با پشتوانه اعتباری بالا معامله می‌شود و سررسید آن‌ها کوتاه‌مدت (عمدتا یک روزه) است به آن بازار پول نیز گفته می‌شود. در بازار پول هزینه قرض‌گیری و قرض‌دهی با متغیری به نام نرخ سود تعیین می‌شود که عوامل تعیین‌کننده آن به ساختار بازار بین بانکی دارد. در واقع قیمت در هر بازاری بسته به ساختار تعیین‌ کننده آن دارد به نحوی که اگر ساختار بازار رقابتی و نسبتا عمیق (حجم معاملات بالا) باشد تغییر نرخ اساسا کار مشکلی است؛ اما اگر ساختار بازار غیر رقابتی باشد بازیگرهای محدود می‌توانند بر روی نرخ تاثیر بگذارند.

ساختار فعلی بازار بین بانکی

به گزارش اقتصاددان به نقل از بورسان ،  شواهدی وجود دارد که بازار بین بانکی بازاری بسیار عمیق است و اگر چه به نوعی دو گانگی در بازیگران آن وجود دارد (بازیگران مهم‌تر و با سایز بزرگ و بازیگران با سایز کوچک‌تر) اما به صورت کلی رقابتی است. اولین نشانه این ادعا معامله شدن حجم‌های بسیار زیاد (چندین برابر نقدینگی) پول در این بازار است که طی سال معامله می‌شود. همین حجم بسیار زیاد حتی دست بانک مرکزی را در کاهش یا افزایش نرخ سود بین بانکی باز بسته است. در واقع مداخله بانک مرکزی در بازار پول نیازمند تزریق یا انقباض منابع پولی زیادی دارد که در بسیاری مواقع ممکن نیست و در برخی مواقع نیز چاره‌ساز نیست (نمونه آن تزریق‌های گسترده بانک مرکزی در بازار پول در اواسط دهه ۹۰ بود). با این حال همانطور که در نمودار زیر مشاهده می‌کنیم بانک مرکزی نرخ سود ریپو را تغییر نداده و حتی طی هفته‌های اخیر به صورت نسبی انقباضی نیز عمل کرده است که در تحولات بازار ثانویه عملیات بازار باز در هفته چهارم به صورت تفصیلی مورد بررسی قرار گرفته است.

تغییرات نرخ سود در بازار بین بانکی
تغییرات نرخ سود در بازار بین بانکی

چرا نرخ سود بین بانکی افزایش یافت؟

به صورت سنتی در ماه‌های ابتدایی سال یکی از دلایل اصلی کاهش نرخ سود بین بانکی افزایش عرضه منابع در بازار پول است که محوریت آن با عرضه تنخواه دولت نزد بانک مرکزی بوده است. همین عامل در کنار عدم نیاز نسبی بانک‌ها به منابع نقد به صورت کلی نرخ سود بازار پول را کاهشی می‌کرد. ظاهرا در این دو ماهی که از ابتدای سال ۱۴۰۱ گذشته چنین اتفاقی نیفتاده و نرخ سود بین بانکی به دلیل عدم استفاده دولت از تنخواه خود نزد بانک مرکزی (طبق صحبت‌های رئیس بانک مرکزی) چندان کاهشی نشده و همزمان بانک‌ها نیز تحت فشار تهیه منابع برای تامین مالی دولت قرار گرفته‌اند (طبق صحبت‌های مدیر صندوق توسعه ملی) و نرخ سود بین بانکی نه تنها کاهشی نشده بلکه میل به افزایش نیز دارد.

مخاطب گرامی، ارسال نظر پیشنهاد و انتقاد نسبت به خبر فوق در بخش ثبت دیدگاه، موجب امتنان است.

 

ع