راهکار مذاکره‌کننده سابق ایران برای جلوگیری از مرگ برجام
راهکار مذاکره‌کننده سابق ایران برای جلوگیری از مرگ برجام

سیدحسین موسویان، مذاکره‌کنندگان ارشد سابق هسته‌ای ایران و سفیر جمهوری اسلامی در آلمان در دولت هاشمی رفسنجانی در یادداشتی در میدل‌ایست‌آی بار دیگر ایده «توافق موقت» به جای احیای کامل برجام را مطرح کرده است. وی می‌گوید «با نزدیک شدن به انتخابات میان دوره ای آمریکا، واشنگتن نمی تواند تضمین هایی را که در مورد […]

سیدحسین موسویان، مذاکره‌کنندگان ارشد سابق هسته‌ای ایران و سفیر جمهوری اسلامی در آلمان در دولت هاشمی رفسنجانی در یادداشتی در میدل‌ایست‌آی بار دیگر ایده «توافق موقت» به جای احیای کامل برجام را مطرح کرده است. وی می‌گوید «با نزدیک شدن به انتخابات میان دوره ای آمریکا، واشنگتن نمی تواند تضمین هایی را که در مورد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و تحریم ها می خواهد به تهران بدهد. اما یک طرح موقت می تواند برای هر دو طرف کارساز باشد».

سیدحسین موسویان در این مقاله نوشت: چنانچه آمریکا، حداقل تا انتخابات نوامبر کنگره، قادر به دادن تضمین اجرای پایدار برجام نباشد و قدرت تصمیم گیری درمورد حذف سپاه از لیست سازمان‌های تروریستی را نداشته باشد، مصلحت این است که تهران و واشنگتن برای جلوگیری از مرگ دائمی برجام یک توافق موقت داشته باشند تا مذاکرات احیاء کامل برجام بعد از انتخابات کنگره آمریکا ادامه یابد.

حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه ایران در کنفرانس داووس راجع به مذاکرات هسته‌ای گفت: مهم‌ترین موضوع رفع موثر تحریمهاست. لذا نباید آنچه باقی مانده است را به یک موضوع (حذف سپاه از لیست سازمان‌های تروریستی آمریکا) تقلیل داد. ما تفاوتی در عملکرد بایدن با ترامپ ندیده‌ایم اما درب را برای دیپلماسی جهت حصول یک توافق خوب و پایدار باز گذاشته‌ایم.

بایدن، رئیس‌جمهوری آمریکا تصمیم گرفته که سپاه پاسداران ایران را در لیست سازمان‌های تروریستی حفظ کند. او این تصمیم را درماه آوریل به اطلاع بنت نخست وزیر اسرائیل رساند و تاکید کرد که این تصمیم نهایی است و پنجره برای امتیازات بیشتر بسته شده است.

دولت ترامپ در آوریل ۲۰۱۹، سپاه پاسداران ایران را در لیست سیاه سازمان‌های تروریستی قرارداد تا اینکه امکان بازگشت به برجام برای دولت بعدی تا حد ممکن دشوار گردد. پل پیلار، استاد دانشگاه جورج تاون و دستیار ارشد پیشین رئیس سازمان سیا اظهار کرد که “تصمیم ترامپ یک سوء استفاده از مقررات لیست سازمان‌های تروریستی آمریکا است زیرا از ۷۳ سازمانی که دراین لیست هستند ۷۲ مورد آن سازمان‌های غیردولتی هستند و سپاه پاسداران ایران تنها عضو این لیست است که یک سازمان دولتی است”.

اقای امیرعبداللهیان در گفت‌وگو با فرید ذکریا دراجلاس داووس گفت: ما اطلاعاتی داریم که رژیم صهیونیستی، سیاست خارجی آمریکا را به گروگان گرفته است. این مطلب تایید مطلبی است که از یک مقام ایرانی شنیدم. او به من گفت که دریک کنفرانس بین‌المللی در دوران ریاست جمهوری آقای احمدی نژاد درسال ۲۰۱۱ که گفت‌وگوهای آن در چهارچوب مقررات چاتم هاوس برگزار شد، رئیس پیشین سازمان اطلاعاتی اسرائیل به یک سفیر ایران گفت که “درست است که شما با شش قدرت جهانی گفت‌وگو می‌کنید اما نهایتا این اسرائیل است که درمورد برنامه هسته‌ای ایران تصمیم می‌گیرد”.

به گزارش اقتصاددان به نقل از بورسان  ،  رابرت مالی مذاکره‌کننده ارشد آمریکا در مذاکرات هسته‌ای درنشست استماع کنگره آمریکا گفت که درخواست ایران برای حذف سپاه از لیست سازمان‌های تروریستی، یک درخواست فرابرجامی است لذا ایران باید “امتیاز برابر متقابل فرابرجامی” بدهد. درعین حال او گزینه نظامی را رد کرد و تاکید کرد که دیپلماسی تنها گزینه واقعی برای حل موضوع هسته‌ای ایران است.

واقعیت این است که بعد از یک سال مذاکره، طرح چگونگی احیاء برجام برای آمریکا و ایران و قدرتهای جهانی روشن شده است. مانع اصلی باقیمانده درخواست مشروع و منطقی ایران درمورد ضمانت اجرای پایدار برجام است و اینکه بعد از احیاء توافق، دوباره کنگره یا دولت بعدی زیر برجام نخواهد زد. حال که آمریکا قادربه دادن چنین تضمین برجامی نیست، خواست منطقی تهران این است که آمریکا یک “امتیاز برابر متقابل فرابرجامی” بدهد که آن هم حذف سپاه از لیست سازمان‌های تروریستی است.

اما اگر این معما حل نشود و آمریکا، حداقل تا انتخابات نوامبر کنگره، قادر به دادن تضمین اجرای پایدار برجام نباشد و قدرت تصمیم گیری درمورد حذف سپاه از لیست سازمان‌های تروریستی را نداشته باشد، مصلحت این است که تهران و واشنگتن برای جلوگیری از مرگ دائمی برجام؛ یک توافق موقت داشته باشند.
توافق موقت “دواقدام متقابل متناسب” میتواند براین اساس باشد:

الف: دو تعهد ایران:

۱- غنی‌سازی ۲۰ درصد و ۶۰ درصد را متوقف و طبق برجام به غنی‌سازی زیر ۵ درصد برگردد.

۲- ایران طبق برجام به اجرای پروتکل الحاقی بازگردد تا آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بتواند فعالیتهای غنی‌سازی ایران را کامل رصد کند.
با این دو اقدام ایران، قدرتهای جهانی تضمین‌های مناسب برای عدم انحراف برنامه هسته‌ای ایران به سمت ساخت بمب هسته‌ای را خواهند داشت.

ب- تعهدات آمریکا:

۱- تحریم‌ها علیه صادرات نفت ایران را طبق برجام حذف کند.

۲- تحریم‌ها بر موسسات بانکی و مالی ایران شامل بانک مرکزی را طبق برجام حذف کند.

البته بهترین سناریو احیاء اجرای کامل برجام است. منتهی درغیاب این سناریو، توافق موقت بهتر از سناریوی جنگ و تقابل است. در تاریخ ۲۲ ماه می‌ سردار سپاه، شهید خدایی در خیابان‌های تهران به شهادت رسید که مظنون اصلی این ترور هم اسرائیل است. واقعیت این است که آمریکا و اسرائیل مدت‌هاست در جنگ سایه سایبری و دریایی و هوایی و زمینی هستند. مذاکره‌کننده هسته‌ای بایدن گفت که برجام نمرده اما در آستانه مرگ است.

یک توافق متعادل موقف می‌تواند از مرگ دائمی برجام جلوگیری کند تا اینکه شرایط احیاء برجام بعد از انتخابات آمریکا فراهم شود.

 

واکنش‌ها به یادداشت موسویان

لورنس نورمن، خبرنگار وال استریت ژورنال در توییتی یادداشت سید حسین موسویان، دیپلمات سابق ایران را «جالب» خواند. او این گمانه‌زنی را مطرح کرد که طرح چنین ایده‌ای توسط فردی همچون موسویان ممکن است نشانه‌ای از تغییر سیاست ایران در قبال مذاکرات باشد. چراکه پیش از این مقامات کشورمان هر بار به شدت ایده توافق موقت را رد می‌کردند و به نظر می‌رسید علاقه‌ای حتی برای فکر کردن به آن نداشتند.

تصویر مربوط به راهکار مذاکره‌کننده سابق ایران برای جلوگیری از مرگ برجام

مخاطب گرامی، ارسال نظر پیشنهاد و انتقاد نسبت به خبر فوق در بخش ثبت دیدگاه، موجب امتنان است.

 

ع