سه مــاه سرنــوشت ســاز برای برجــام
سه مــاه سرنــوشت ســاز برای برجــام

«برجام در احتضار» شاید این بهترین تعبیر برای حال فعلی توافق هسته‌ای ایران و غرب باشد. توافقی که در ابتدای امر همه نسبت به اجرا و پایبندی آن خود را ملزم می‌دانستند اما هر چه بیشتر رو به جلو آمدیم مشخص شد تنها ایران است که تعهدات خود را انجام می‌دهد و سایر کشورها صرفا […]

«برجام در احتضار» شاید این بهترین تعبیر برای حال فعلی توافق هسته‌ای ایران و غرب باشد.

توافقی که در ابتدای امر همه نسبت به اجرا و پایبندی آن خود را ملزم می‌دانستند اما هر چه بیشتر رو به جلو آمدیم مشخص شد تنها ایران است که تعهدات خود را انجام می‌دهد و سایر کشورها صرفا تعهدات و وظایف خود را در قالب اظهار نظرات و بیانیه‌‌های سیاسی انجام می‌دهند و در عرصه اجرا هیچ گامی در راستای عمل به تعهدات خود بر نمی‌دارند. چه اینکه اقدامات اخیر غربی‌ها به واقع ثابت کرد که اساسا آنها عزمی برای احیای برجام ندارند و اظهاراتشان نیز صرفا تعارفات معمول سیاسی و دیپلماتیک است.

در همین خصوص شاید این تحلیل وجود داشت که غربی‌ها درصددند با تحرکات خود در راستای تصویب قطعنامه‌ای ایران را تحت فشار قرار دهند؛ اما اساسا کمتر کسی به فکرش می‌رسید در این شرایط که همه در پی احیای برجام هستند؛ غربی‌ها بخواهند با صدور قطعنامه علیه ایران شرایط را از این هم بدتر کنند؛ چنانکه برخی ادعای پایان برجام را مطرح می‌نمایند. اما قطعنامه پیشنهادی ایالات متحده آمریکا و تروئیکای اروپا علیه ایران، شامگاه چهارشنبه به رغم مخالفت جدی چین و روسیه در نشست فصلی شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، با ۳۰ رأی موافق، ۲ رأی مخالف (روسیه و چین) و ۳ رأی ممتنع (هند، لیبی و پاکستان) به تصویب رسید.

این در حالی است که مقامات کشورمان در همان دقایق اولیه به این قطعنامه واکنش نشان دادند. چنانکه خطیب‌زاده؛ سخنگوی وزارت امور خارجه با انتقاد از تصویب قطعنامه ضد ایرانی تاکید کرد: پاسخ ایران قاطع و متناسب است. در همین خصوص نیز ایران به‌دلیل رویکرد غیرسازنده آژانس و تصویب قطعنامه یادشده گام‌های عملی متقابلی را اتخاذ کرد که نصب سانتریفیوژهای پیشرفته و غیرفعال سازی دوربین‌های فراپادمانی از جمله آنهاست که نشان از اقدام متقابل قاطع کشورمان دارد. از طرفی به نظر می‌رسد که اقدام اخیر کشورمان باعث شده تا غربی‌ها بیش از آنچه فکر می‌کردند از پاسخ ایران نگران شوند.

حال اینکه ایران پیش از این هشدار داده بود که اگر غربی‌ها بخواهند به سوی قطعنامه حرکت کنند پاسخ متقابلش قاطع خواهد بود. آنچه که مسلم است گرچه ایران واکنش قاطع و بجایی در قبال قطعنامه صادر شده از سوی غربی‌ها داشته اما این مطلب را نیز نباید از نظر دور داشت که در این قطعنامه فرصت ۳ ماهه‌ای نیز گنجانده شده که می‌توان از این فرصت به خوبی استفاده کرد. قدر مسلم پاسخ قاطع و بحق ایران با پایان دادن به فعالیت فراپادمانی دوربین‌های آژانس، می‌تواند مکمل گام مدبرانه دیپلماسی ایران در طول این فرصت ۳ماهه با هدف احیای برجام و شکست طرح‌های لابی صهیونیستی باشد.

آژانس اسیر صهیونیست‌هاست

رئیس سازمان انرژی اتمی اظهار داشت: ایران به دنیا اجازه داد که نظارت‌های فراپادمانی داشته باشد برای اعتمادسازی، بعد شما در همین برجام کل این بسته این اتهامات را، این تهمت‌ها و این نسبت‌های ناروا را در قالب پی‌ام‌دی بستید و خودتان هم هیچ کدام از تعهداتتان را انجام ندادید حالا دوباره آمدید می‌خواهید برگردید به برجام، برگردید بیایید، اما چرا پکیج بسته شده که دلیل وجودی برجام است همان کنار باز کردید، این بازی‌ها چه است در می‌آورید سر ملت ایران؛ این کل موضوع است.

محمد اسلامی گفت: یک معامله، یک داد و ستدی است، داده من چیست؟ سرعت خود را کم می‌کنم، فعالیتم و ظرفیتم را محدود می‌کنم، آن چه را که در ازای آن پذیرفتید کلیه آن تحریم‌هایی که در اینجا تعریف و تدوین شده لغو می‌کنید بعد کمک می‌کنید به پیشرفت هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران، شما تحریم‌ها را لغو نکردید که هیچ، اضافه هم کردید، به پیشرفت هسته‌ای ایران هم که قبلاً کمک نکردید، الآن هم کمک نمی‌کنید.

رئیس سازمان انرژی اتمی افزود: آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اسیر صهیونیست‌هاست. ما فعالیت تعدادی از دوربین‌ها را خاتمه دادیم، بقیه‌اش را هم خاتمه خواهیم داد. تعداد این دوربین‌های فراپادمانی، ۱۷، ۱۸ عدد است.

واکنش آژانس به اقدام ایران

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در بیانیه‌ای اعلام کرد که این آژانس روند جمع‌آوری دوربین‌های نظارتی از تاسیسات هسته‌ای ایران را آغاز کرده است. آژانس در این بیانیه‌ اعلام کرده که در ۹ ژوئن ۲۰۲۲ بازرسان آژانس دوربین‌های نظارتی آژانس را از مرکز تحقیقات تهران و دو کارگاه قطعات سانتریفیوژ در اصفهان خارج کردند. آنطور که رویترز آورده است؛ دوربین‌ها و داده‌های جمع‌آوری‌شده، همگی در یک انبار زیر نظر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی هستند.

این در حالی است که مدیرکل آژانس در اظهاراتی قصد ایران مبنی بر قطع برخی از دوربین‌های نظارتی این آژانس در سایت‌های هسته‌ایش را «چالشی جدی» برای کار دیده‌بان هسته‌ای سازمان ملل در این کشور خواند. رافائل گروسی، در کنفرانسی خبری گفت: ما مطلع شدیم که ۲۷ دوربین در ایران قطع خواهند شد. این مساله قطعا چالشی جدی در توانایی‌مان برای تداوم فعالیت در این کشور ایجاد می‌کند. وی در ادامه عنوان کرد که اگر این مساله در سه الی چهار هفته حل نشود، «ضربه‌ای مرگبار» خواهد بود. گروسی افزود: من از ایران دعوت می‌کنم تا فورا به تعامل با من بپردازند. ما در شرایط بسیار تنش‌زایی قرار داریم.

در خواست تروئیکای اروپا

سه کشور اروپایی فرانسه، آلمان و انگلیس در بیانیه‌ای مشترک از ایران خواستند تا از فرصت باقی‌مانده برای به نتیجه رساندن توافق هسته‌ای استفاده کند. در ادعاهای تروئیکای اروپا در این بیانیه آمده است که ما دولت‌های فرانسه، آلمان و انگلیس به‌همراه دیگر مشارکت‌کنندگان در برجام و ایالات متحده از آوریل ۲۰۲۱ با حسن نیت و به‌طور گسترده به مذاکره با ایران پرداختیم تا برجام را احیا کنیم! از مارس ۲۰۲۲ توافق قابل دوامی بر روی میز است که ایران را به تعهدات برجامی و آمریکا را به توافق بازمی‌گرداند. ما متاسفیم که ایران از این فرصت دیپلماتیک برای نهایی کردن توافق استفاده نکرده است. ما از ایران می‌خواهیم تا حال این کار را انجام دهد. ما آماده به نتیجه رساندن توافق هستیم.

سه کشور اروپایی در انتهای این بیانیه آورده‌اند: ایران در پاسخ به نگرانی‌های شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در قطعنامه‌ای که با حمایت زیاد به تصویب رسید گام‌هایی را برای کاهش بیشتر همکاری با آژانس اتمی اعلام کرد. این اقدامات تنها شرایط را وخیم‌تر می‌کنند و باعث پیچیده‌تر شدن تلاش‌های‌مان برای احیای اجرای کامل برجام می‌شوند. ما از ایران می‌خواهیم که اجرای پروتکل الحاقی و تمامی تدابیر مرتبط با راستی‌آزمایی و نظارت‌های مرتبط با برجام را ازسربگیرد، و فورا توافق روی میز برای احیای برجام را تا زمانی که فرصتش باقی است به نتیجه برساند.

واکنش روسیه و چین

نماینده روسیه در سازمان‌های بین‌المللی واقع در وین در توییتی از اقدام غرب مبنی بر تصویب قطعنامه ضدایرانی علیه ایران در شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی انتقاد کرد. میخائیل اولیانوف در توییتی نوشت: آیا شما اخبار اخیر را دریافت کرده‌اید؟ حال درک می‌کنید که چرا روسیه روز گذشته به قطعنامه احمقانه غرب علیه ایران در شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی رأی منفی داد؟ متأسفانه همتایان غربی نشان‌ می‌دهند که درکی از وضعیتی که در آن قرار داریم ندارند. وانگ چانگ معاون رئیس نمایندگی دائم چین در سازمان‌های بین‌المللی واقع در وین نیز گفت که اعمال فشار علیه ایران به حل‌وفصل مشکلات هسته‌ای ایران کمکی نخواهد کرد.

مخاطب گرامی، ارسال نظر پیشنهاد و انتقاد نسبت به خبر فوق در بخش ثبت دیدگاه، موجب امتنان است.

 

ع

  • منبع خبر : روزنامه آرمان ملی