ربا یا خلق پول بدون پشتوانه‌
ربا یا خلق پول بدون پشتوانه‌

خلق پول بدون پشتوانه در نگاه دقیق‌تر ربا است؛

خلق پول بدون پشتوانه در نگاه دقیق‌تر ربا است؛

اقتصاددان: چرا که خلق از عدم است
و
برای خلق هر یک واحد پول که با یک واحد از کالاها و خدمات در اقتصاد هم ارزش خواهد شد، هیچ زحمتی کشیده نمی‌شود
و
در مقابل کالاها و خدمات در اقتصاد با زحمت تولید شده‌اند
و
دارای ارزش ذاتی و واقعی‌اند؛

درست مانند آن‌چه که در ربای ساده،
اضافه بر پول قرض داده شده گرفته می‌شود.

هر چند در ربای قرضی،
دست کم پولی قرض داده شده است!

اما در اینجا بدون این‌که حتی پولی قرض داده شود،
از اقتصاد بهره اخذ می‌شود؛
بهره‌ای که نرخ ماهانه‌ آن معادل کل پول چاپ شده توسط بانک مرکزی در هر ماه است.

نقدینگی یا به عبارت صحیح‌تر، حجم پول، مجموع پول و شبه‌پول است.

نقدینگی به معنای مجموع اسکناس‌ها و مسکوکات و سپرده‌های دیداری در یک کشور است.

تفاوت نقدینگی با حجم پول یک کشور، در سپرده‌های غیر دیداری افراد نزد بانک‌هاست.

رشد پول و نقدینگی در دهه های اخیر روندی افزایشی و بی ثبات پیدا کرده و این در حالی است که انضباط و ثبات نقدینگی شرط اصلی ثبات اقتصادی یه کشور محسوب می‌شود.

اهمیت ثبات و انضباط نقدینگی به حدی است که در برنامه های تعدیل ساختار ، هم هدف و هم شاخص ارزیابی و هم ابزار دستیابی به اهداف دیگر قلمداد می‌شود.

روند خلق پول و خلق نقدینگی در دولت‌های مختلف همواره به دلیل عدم هماهنگی هزینه‌ها و درآمدها، به طرز سریعی در حال افزایش بوده است.

در سال‌های اخیر به دلیل کسری بودجه‌ مضاعف در دولت‌های دهم و یازدهم، خلق پول توسط بانک مرکزی راه آسان اما پرضرری بوده که دولت‌ها انتخاب کرده‌اند و نتیجه‌ آن افزایش بی حد و حصر نقدینگی در اقتصاد بوده است.

هر واحد خلق پول توسط بانک مرکزی به واسط ضریبی به نام ضریب فزاینده، پنج تا شش برابر می‌شود و حجم نقدینگی موجود در اقتصاد را به سرعت بالا می‌برد.

تنها یکی از آثار این فرآیند
بروز تورم در اقتصاد است.

یکی از مشکلات اصلی اقتصاد ایران طی چند دهه اخیر، پدیده تورم بوده و صرف نظر از آثار و پیامدهای آن، یکی از  مهمترین مباحث تورم، بحث عوامل ایجاد کننده آن است.

نظریه مقداری پول، همبستگی بلندمدت قوی را میان رشد نقدینگی و تورم پیش‌بینی می‌کند؛ به این معنا که رشد پیوسته و زیاد حجم پول در اقتصاد موجب ایجاد تورم بالا می‌شود.

بر این اساس نیز کنترل حجم پول به عنوان یکی از ابزارهای اصلی سیاست‌های پولی بانک مرکزی به منظور مهار تورم شناخته می‌شود.

فرشاد قاسمعلی
کارشناس مالی و بانکی: