دانشمندان چینی؛ الگوهایی مدرن از انسان‌های خودساخته
دانشمندان چینی؛ الگوهایی مدرن از انسان‌های خودساخته

اگر یک موضوع واحد در کل تاریخ علم و فناوری چین وجود داشته باشد، آن موضوع، خودسازی است.

دانشمندان چینی؛ الگوهایی مدرن از انسان‌های خودساخته در عرصه‌ علم و فناوری_fororder_233276484_1_20211103092233755
اگر یک موضوع واحد در کل تاریخ علم و فناوری چین وجود داشته باشد، آن موضوع، خودسازی است.

یک ضرب المثل چینی باستان از «جو یی» (Zhou Yi) و یا «کتاب تغییرات» که بیش از ۲ هزار سال پیش نوشته شده است، وجود دارد که می گوید: «انسان نباید هیچ گاه از تلاش برای خودبهسازی (خودسازی) و ارائه بهترین عملکرد با حفظ فضایل نیکو در جهان دست بکشد.»

«گو سونگ‌فن» و «وانگ داجونگ» دو دانشمند چینی هستند که امسال (۲۰۲۱) برنده بالاترین جایزه ملی علم و فناوری ۲۰۲۰ شدند و الگوهایی مدرن از انسان های خودآموخته محسوب می شوند.

گو، متولد سال ۱۹۳۰ میلادی، یک طراح هواپیما در شرکت صنعت هوانوردی چین و سازنده برتر هواپیما در این کشور است که در سن ۲۱ سالگی و زمانی که مراحل آغازین رشد خود را سپری می کرد، به صنعت هوانوردی چین پیوست. در سال ۱۹۵۶ میلادی بود که اولین دفتر طراحی هواپیمای چین در «شن‌یانگ» واقع در استان «لیائونینگ» تاسیس شد که اولین ماموریتش توسعه اولین هواپیمای جت داخلی این کشور بود. اینجا بود که گو به عنوان سرپرست تیم آیرودینامینک منصوب شد.

آیرودینامیک روح و اصل طراحی هواپیما محسوب می شود. مطالعه نحوه حرکت اجسام در هوا تضمین می کند که یک هواپیما می تواند پرواز کارآمدی داشته باشد و سلاح حمل کند و در عین حال ضمانتی است برای عملکرد امن و پایدار موتور هواپیما.

با این حال چین در دهه ۱۹۵۰ میلادی هیچ تجربه ای در صنعت هوانوردی و یا تجهیزات و حتی تونل بادی نداشت. بنابراین گو تصمیم گرفت خودش، خودش را آموزش دهد!

این دانشمند چینی بعد از یافتن متون و کتاب های خارجی در کتابخانه دانشگاه هوافضای پکن، عازم پایتخت چین شد و دوچرخه ای قرض گرفت و هر روز به این کتابخانه می رفت و مجموعه ای از کتاب ها را می خواند و تمام اطلاعاتی را که می توانست از کتاب ها به دست آورد، رونویسی و یادداشت می کرد. گو بر اساس این اطلاعات در ۲۶ جولای سال ۱۹۵۸ میلادی یک سیستم طراحی آیرودینامیک ارائه کرد و تیم او بعد از دو سال توسعه، پرواز آزمایشی اولین جت آموزشی چین را جشن گرفت.

گو به کار روی توسعه «جی-۸» (J-8) که اولین جت جنگنده مافوق صوت کشور چین بود، ادامه داد؛ اولین پرواز آزمایشی J-8 در سال ۱۹۶۹ میلادی انجام شد.

در سال ۱۹۸۰ میلادی بود که گو مسئول طراحی « J-8-II» شد که طراحی آن به عملکردی به مراتب سطح بالاتر از هواپیمای قبلی نیاز داشت. تیم گو در عرض چهار سال توانست پرواز آزمایشی « J-8-II» را عملی کند و به این ترتیب، سنگ بنای طراحی هواپیمای مافوق صوت چین را بگذارد.

کنجکاوی های بی پایان گو عامل روحیه یادگیری مادام العمر او است. او به جستجوهای علمی خود ادامه داد و کتاب های خارجی را ترجمه کرد و به گفتگو با محققان جوان پرداخت و حتی توانست زبان های روسی، ژاپنی و آلمانی را یاد بگیرد.

زندگی «وانگ داجونگ» نیز درست مانند زندگی گو منعکس کننده باور و اعتقاد او به خودسازی است. وانگ متولد سال ۱۹۳۵ میلادی، عمر خود را وقف تحقیق و توسعه تکنولوژی های پیشرفته انرژی هسته ای کرد. وانگ، به عنوان یک دانشمند هسته ای مشهور بین المللی، رئیس سابق دانشگاه برتر چین به نام «تسینگ‌هوا» است.

وانگ در طول ۶ دهه گذشته، تیم خود را در راستای روشن ساختن مسیری هدایت کرده که چین را از یک کشور عقب مانده به کشور پیشگام جهان در زمینه فناوری های پیشرفته انرژی هسته ای تبدیل کرده است. وانگ و همکارانش اولین رآکتور آزمایشی محافظ ساخت کشور چین را در یک دهکده کوهستانی در حومه پکن ساختند.

این در حالیست که متوسط سن اعضای این گروه طراحی زیر ۲۳ سال بود و هیچ کدام از این اعضاء در خارج از کشور چین تحصیل نکرده و یا یک رآکتور هسته ای واقعی را ندیده بود. با این حال اعضای این تیم ساخت الگوهای مهندسی را شروع کردند. در سال ۱۹۶۴ میلادی و بعد از ۶ سال تلاش بود که ساخت اولین رآکتور هسته ای تولید چین به پایان رسید.

بعد از حادثه «تری مایل آیلند» (Three Mile Island-2) سال ۱۹۷۹ میلادی در آمریکا و حادثه «چرنوبیل» سال ۱۹۸۶ در اتحاد جماهیر شوروی بود که وانگ تحقیقات خود را روی یک رآکتور خنک کننده گازی با دمای بالا (HTGR) متمرکز ساخت. اگرچه در آن برهه از زمان توسعه انرژی هسته ای در سطح پائینی در جهان قرار داشت اما عزم وانگ برای ادامه تحقیق در این مسیر تزلزل ناپذیر بود.

در سال ۱۹۸۶ میلادی بود که وانگ و تیمش مجددا توسعه HTGR با ظرفیت ۱۰ مگا واتی را آغاز کردند و در سال ۲۰۰۳ میلادی بود که این رآکتور به بهره برداری کامل رسید. تکمیل ساخت این رآکتور باعث ایجاد نسل جدیدی از سیستم های انرژی هسته ای شد که به شیوه ای مؤثر امکان ذوب هسته رآکتور را از بین می برند.

وانگ با تشبیه تحقیقات علمی به کوهنوردی می گوید که جاده موفقیت پر از مشکلات و خطرات و عبور از آن نیازمند قابلیت تجزیه و تحلیل مشکلات و داشتن شجاعت برای کشف قلمروهای ناشناخته و انعطاف پذیری در مواجه با شکست است.

زندگی این دو دانشمند چینی نمادی است از این گفته قدیمی و درخواست سران چین مبنی بر ضرورت حفظ نقش محوری نوآوری در چرخه مدرن سازی چین و خود اتکایی در زمینه های علم و فناوری به عنوان زیربنای استراتژیکی در مسیر توسعه ملی.