الگو واره سازمان برنامه؛ مهار خلق پول
الگو واره سازمان برنامه؛ مهار خلق پول

مسعود میرکاظمی رئیس سازمان برنامه و بودجه تاکید کرده است که «خلق پول» جز تورم افسار گسیخته و آسیب جدی به معیشت مردم، نتیجه‌ ای نداشته است. بنابراین باید تلاش شود تا خلق پول ریشه کن شود و برای تحقق پروژه‌ها باید مدیران در استان‌ها به خلق منابع رو بیاورند.

به گزارش اقتصاددان یک تحلیلگر مسائل اقتصادی در یادداشتی اختصاصی برای اقتصاددان نوشت:
دلیل اصلی تورم و خلق پول در کشور جبران کسری بودجه است.کنترل و مهار تورم از مهمترین اولویت های دولت سیزدهم، رییس سازمان برنامه و بودجه کشور و رییس کل بانک مرکزی است که برای تحقق آن لزوم جلوگیری از خلق پول و یافتن راهکارهای جایگزین برای جبران کسری بودجه در دستور کار است. براساس آخرین آمار میزان نقدینگی در شهریورماه امسال در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته در حدود ۴۰ درصد رشد داشته است و از ۲۸۹۱ هزار مییلیارد تومان به ۳۹۲۱ هزار میلیارد تومان رسیده است. بسیاری از کارشناسان خلق پول توسط سیستم بانکی را از عوامل رشد پایه پولی و تولید پول پرقدرت در کشور می‌دانند. باید حجم پول موجود در کشور با حجم معاملات کالاها و خدمات متناسب باشد و چنانچه حجم نقدینگی کم باشد معاملات راکد می‌شود و اگر بیشتر باید تورم افزایش می‌یابد. در صورتی که همراه با رشد نقدینگی، تولید کالا و خدمات اضافه نشود یعنی در قبال پولی که به مردم و شرکت‌ها برای خرید پرداخت می‌شود کالایی در بازار نباشد، قیمت‌ها افزایش می‌یابد و به تبع آن تورم نیز صعودی خواهد بود. مهمترین منبع درآمد دولت‌ها فروش نفت و گاز، اخذ مالیات، گمرکات و فروش دارایی است که با توجه به تحریم‌های ظالمانه، صادرات نفت با کاهش قابل ملاحظه‌ای مواجه بوده است. وقتی فروش نفت کاهش یابد واردات نیز کم می‌شود و در نتیجه درآمدهای گمرک هم نزولی خواهد بود. علاوه بر آن با محدود شدن واردات مواد اولیه، تولید داخل هم آسیب می‌بیند و وقتی تولید نباشد مالیات نیز پرداخت نمی‌شود و در نتیجه درآمد دولت نیز کاهش می‌یابد. همانطور که اشاره شد همه عوامل چون حلقه‌های زنجیر به هم متصل هستند و تحریم موجب کسری بودجه می‌شود در حالی که هزینه‌های دولت ثابت بوده و کاهش نیافته است. در این شرایط دولت ناچار است از بانک مرکزی قرض کند و چون این بانک، سپرده مردم را در اختیار ندارد، بنابراین پول چاپ می‌کند و چاپ پول باعث می‌شود حجم نقدینگی افزایش یابد و در نتیجه تورم ایجاد می‌شود. در سه سال گذشته، سالیانه بیش از ۴۰ درصد افزایش نقدینگی داشتیم و به این دلیل است که بیش از ۴۰ درصد تورم داشتیم. در این سال‌ها رشد تورم موجب شده وضعیت اقتصادی مطلوبی نداشته باشیم و در نتیجه آن فقرا فقیرتر شدند و ثروتمندان ثروتمندتر شده‌اند و شکاف طبقاتی را در جامعه افزایش یافته است.باید طبق درآمد، هزینه ها صرف شود.برای مقابله با این بحران و قطع زنجیره تورم، دولت سیزدهم، جلوگیری از خلق پول را دنبال می کند. در این راستا چندی پیش، رییس سازمان برنامه و بودجه با اشاره به اینکه اصلاح ساختار بودجه را از چند ماه گذشته آغاز کرده‌ایم، گفت: با مدیریت و ساماندهی بدهی‌ها و مصارف بودجه برای اولین بار در ماه گذشته، پرداخت‌های دولت بدون خلق پول انجام شد. مسعود میرکاظمی تاکید کرده است که «خلق پول» جز تورم افسار گسیخته و آسیب جدی به معیشت مردم، نتیجه‌ ای نداشته است. بنابراین باید تلاش شود تا خلق پول ریشه کن شود و برای تحقق پروژه‌ها باید مدیران در استان‌ها به خلق منابع رو بیاورند.

م.حاجی زاده

  • نویسنده : دکتر رضا ویسی، کارشناس برنامه و بودجه