الزامات پیوستن به نظام زنجیره ارزش جهانی (۱)
 الزامات پیوستن به نظام زنجیره ارزش جهانی (۱)

جهانی شدن چه ضرورتی تاریخی و خودجوش باشد و چه پروژه ای برنامه ریزی شده و تحمیلی، واقعیتی ملموسی است که پیش روی جهانیان قرار دارد و فرصت بازیگری در این میدان برروی همه جوامع باز است. در این میدان هم فرصت فراوان است هم تهدید، این که چقدر به صورت یک تهدید درآید یا […]

جهانی شدن چه ضرورتی تاریخی و خودجوش باشد و چه پروژه ای برنامه ریزی شده و تحمیلی، واقعیتی ملموسی است که پیش روی جهانیان قرار دارد و فرصت بازیگری در این میدان برروی همه جوامع باز است. در این میدان هم فرصت فراوان است هم تهدید، این که چقدر به صورت یک تهدید درآید یا فرصت، تا اندازه زیادی به ساختار و اوضاع فرهنگی، اجتماعی، برنامه‌ریزی‌ها و حاکمیت در یک جامعه بستگی دارد. بنابراین نه می توانیم و نه شایسته است که در مقابل حضور این پدیده، به حصارکشی بپردازیم. زیرا که از یکطرف از مزایای مثبت آن محروم شده و از طرف دیگر به طور قطع در بلند مدت منجر به بروز آنتروپی مثبت در آن خواهد شد.

زیرا که سیستم فرهنگی به دلیل بازبودن ناگزیر از تبادل است و باید توجه داشت که در حل تعارضات فرهنگی رفع صورت مسئله آن هم به شکل صوری و مقطعی عملی بدون نتیجه است. درک موقعیت کنونی جهان یکی از ضرورت های اساسی است که در صورت تحقق آن دستیابی به جایگاه مناسب در روابط و مناسبات جهانی دسترس پذیر خواهد بود.با توجه به اهمیت اطلاعات و دانش در مناسبات اجتماعی و بین المللی و توسعه پایدار جوامع ارج نهادن به فرایندها و عوامل دست اندکار موجب تضمین بهره مندی همگان از این پدیده حیاتی خواهد شد.تغییر و تحولات سریع در عرصه علم و فناوری ضرورت روزآمد سازی و همگام بودن با پیشرفت ها را بیش از پیش ضروری ساخته است.

مجموعه فرهنگی جامعه را به صورت سیستمی مورد مطالعه قرار داده، زیرا در اینصورت می توان به پرورش و آماده سازی و مصونیت، بیش از بازدارندگی، به ایمن سازی و بیش از گریز انفعالی، به برخورد کنش مند و خلاق در مواجهه با عناصر سیستم فرهنگی غرب دست یابیم. تهیه و تدوین راهبردهای جامع و فراگیر درباره فرایند جهانی شدن با در نظر گرفتن ویژگیها متفاوت و ابعاد متفاوت فرهنگی، اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فنی این پدیده. با توجه به وضعیت ترکیبی این پدیده که دارای دستاوردهای مثبت و تأثیرات منفی است. اسیب پذیریها در این فرایند گسترده است ولی این به معنای نفی منطق جهانی شدن نیست. بلکه به معنای یافتن راه حل برای معضلات جهانی با منطق و بینش جهانی است. لذا مؤثرترین راه استفاده از فناوریهای رو به توسعه جهان با کمترین هزینه می باشد. شناخت تجارب و رویکردهای دیگران در قبال جهانی شدن برای ایجاد راهبردی جامع برای کشورها ضروری است.

با مشاهده افزایش در زنجیره ارزش جهانی، برخی افراد در کشورهای در حال توسعه معمولا خواستار این هستند که کشورشان را بیشتر درگیر فعالیت های مرتبط با زنجیره ارزش جهانی نموده و بیش از پیش به سمت فعالیت هایی با ارزش افزوده بالاتر حرکت کنند. تحقیقات مربوط به زنجیره ارزش جهانی می تواند به شناسایی عوامل مرتبط با یکپارچگی با زنجیره ارزش جهانی کمک کند. برای درگیر شدن کشورهای در حال توسعه در زنجیره ارزش جهانی به وضوح نقش ژئوپلیتیک بسیار مهم است و طبق آمار تجاری موجود به نظر میرسد که جهان به واسطه سه درگاه “هاب”، با هدف توسعه تجارت با یکدیگر پیوند خورده است.

۱- مرکز اصلی ایالات متحده است
۲- یکی دیگر که در آسیا قرار دارد چین “و کره”
۳- و دیگری در اروپا قرار دارد “به ویژه آلمان”.

یکی از مهم ترین موانع برای کشورهای در حال توسعه و بویژه ایران، هزینه های تجاری است، امروزه هزینه های غیر تعرفه ای تجارت “حمل ونقل، بیمه، و سایر هزینه های بین مرزی”، بسیار بیشتر از هزینه ها و موانع تعرفه ای از فعالیت کشورها در عرصه جهانی جلو گیری می کند. هزینه های تجاری در کشور ما در بخش های مختلف متفاوت است، علاوه بر ابعاد پولی، ” در حمل و نقل، بیمه و سایر هزینه ها”، دارای سایر هزینه های غیر محسوس که دربردارنده هزینه های اطلاعاتی، موانع غیر پولی “مقررات، صدور مجوز و غیره”، قراردادهای نا ایمن و ضعیف اداری-تجاری که منجر به عدم اطمینان می شود هستند. این موانع تجاری می تواند بسیار بیشتر از موانع تعرفه ای مشکل ساز شود. در بخش هایی با زنجیره ارزش پیچیده مانند وسایل نقلیه موتوری، رایانه، ماشین آلات، و غیره هزینه های تجاری “غیر تعرفه ای” بیش از ۴ برابر تعرفه ها می باشد. در برخی کالاهای تجاری مانند کشاورزی، مواد معدنی و چوب این هزینه های تجاری معمولا کمتر است.

اتخاذ سیاست صنعتی که درواقع همه اقدامات مبتنی بر چارچوب استراتژی توسعه صنعتی را شامل می‌شود و به‌معنای هدایت تخصیص منابع به‌سوی بخش‌های صنعتی با هدف بهبود عملکرد رفاهی اقتصادی در بلندمدت می‌باشد. یک برنامه راهبردی در راستای جهانی شدن موفق برای کشور است. به تعبیر دیگر سیاست صنعتی با تحریک طرف عرضه فعالیت صنعتی، بر رشد اقتصادی موفقیت‌امیز متمرکز می‌شود. تقویت رقابت‌پذیری بین‌المللی، نوسازی ساختار صنعتی، دستیابی به مزیت‌های نسبی پویا از طریق کمک به رشد سریع صنایع بالقوه و تصحیح موارد شکست بازار از اهداف این سیاست به‌شمار می ایند.

لازم به ذکر است اتخاذ سیاست صنعتی با اتخاذ سیاست در بخش صنعت متفاوت است. سیاست صنعتی همه اقدامات دولت “اعم از مقررات‌گذاری، کاهش تصدی‌گری، تسهیلات مالی و …” را که با جهت‌گیری تحول صنعتی رخ می‌دهد دربرمی‌گیرد. البته؛ علیرغم گستردگی استفاده از سیاست‌های صنعتی در دنیای امروز، همچنان بر سر انتخاب نوع سیاست‌ها مناقشه وجود دارد. با این وجود یک وفاق کلی در ارتباط با ایجاد محیط مطلوب برای صنعتی شدن از طریق حاکمیت قانون، ثبات اقتصاد کلان، ازادی اقتصادی، ایجاد رقابت سالم و شفاف، تحول درسیستم اموزش بسوی مهارت پروری، تأمین عمومی آموزش، حقوق مالکیت تضمین شده، توسعه شرکت های دانش بنیان، شکستن و رفع هرگونه انحصار، جذب سرمایه گذاری خارجی، انتقال تکنولوژی،حذف موانع تولید و کسب و کار و اجرای قانونی قراردادها، لازمه حضور موثر کشورمان در نظام زنجیره ارزش جهانی است.

مخاطب گرامی، ارسال نظر پیشنهاد و انتقاد نسبت به خبر فوق در بخش ثبت دیدگاه، موجب امتنان است.

 

ع

  • منبع خبر : اقتصاددان