اقتصاد رفتاری
اقتصاد رفتاری

متقلبان خُرد یا متقلبان کلان؟ کدام مخرب ترند! با توجه به تغییرات شگرف و ظهور پیشران های نوین در اکوسیستم حوزه های مختلف صنعت مالی ، دانستن نکات اقتصاد رفتاری برای مدیران الزامی است. دَن آریلی؛ دانشمند اقتصاد رفتاری دانشگاه دوک، در ابتدای سال ۲۰۰۲ یک آزمون برگزار کرد به نام “آزمایش های ماتریسی” که […]

متقلبان خُرد یا متقلبان کلان؟ کدام مخرب ترند!

با توجه به تغییرات شگرف و ظهور پیشران های نوین در اکوسیستم حوزه های مختلف صنعت مالی ، دانستن نکات اقتصاد رفتاری برای مدیران الزامی است.

دَن آریلی؛ دانشمند اقتصاد رفتاری دانشگاه دوک، در ابتدای سال ۲۰۰۲ یک آزمون برگزار کرد به نام “آزمایش های ماتریسی” که در آن بیش از ۴۰،۰۰۰ نفر شرکت کردند.

به شرکت‌کنندگان ۲۰ سوال ریاضی داده شد.

هر کدام از سوال ها؛ ماتریسی از اعداد بود که افراد باید اعدادی که جمع آنها مساوی ۱۰ میشد را انتخاب و دور آنها خط می‌کشیدند.

مسلما این یک عملیات ساده ای بود که همه افراد می‌توانستند به همه سوالات پاسخ دهند، اما به آنها فرصت کافی داده نشده بود!

قرار به این ترتیب بود که شرکت کنندگان بعد از ۵ دقیقه مداد خود را زمین گذاشته، تعداد پاسخ های صحیح خود را شمرده و روی کاغذ دیگری بنویسند (اظهار کنند) و سپس برگه‌ی آزمون خود را در دستگاه کاغذ خردکن قرار دهند و به ازای هر  پاسخ صحیح (اظهار شده)، یک دلار دریافت کنند.

چیزی که آنها نمی‌دانستند این بود که دستگاه بعد از گرفتن کاغذ، آنها را به طور کامل خرد نمی‌کند و قسمت اصلی کاغذ سالم باقی می‌ماند!

نتایج آزمون:

•  On average, people solved four problems but reported solving six.

•  Nearly 70% cheated.

•  Only 20 out of the 40,000 were “big cheaters”, people who claimed to have solved all 20 problems.

They cost the experiment $400.

•  We also found more than 28,000 “little cheaters” who cost the experiment $50,000!

افرادی که به طور متوسط به ۴ سوال پاسخ صحیح داده بودند، ۶ سوال صحیح را گزارش (اظهار) کرده‌ بودند. 

حدود ۷۰% افراد تقلب کردند. 

از میان ۴۰،۰۰۰شرکت‌کننده، ۲۰ تقلبکار بزرگ وجود داشت که گفته بودند به تمام ۲۰ سوال پاسخ درست داده‌اند و در واقع ۴۰۰ دلار تقلب کردند.

۲۸،۰۰۰تقلبکار کوچک وجود داشت که ۵۰،۰۰۰ دلار دزدی کردند!

به نظر می رسد این آزمایش، انعکاس تقریبا درستی از دنیای واقعی ماست؛ همانگونه که دکتر آریلی نتیجه می گیرد: متقلبان بزرگ؛ تعدادشان کم و اثر تخریبی آنها روی یک اقتصاد؛ کم و در نقطه مقابل؛ متقلبان کوچک، تعدادشان زیاد و اثر تخریبی آنها روی اقتصاد وحشتناک زیاد است!

در همین رابطه؛ فیلم مستند

(Dis)Honesty: The Truth About Lies

کاری از خانم یِل مِلامند است که با الهام از اندیشه های دَن آریلی؛ در صدد کشف حقایق پیچیده و مخفی پشت دروغ ها می باشد.”

در تایید یافته دکتر آریلی؛ دارِن هاردی؛ نویسنده سرشناس در زمینه های موفقیت و کار آفرینی کتابی دارد به نام “اثر مرکب” که لُب پیام کتاب این است:

به دست آوردن پاداش های بزرگ از طریق مجموعه ای از انتخاب های کوچک و هوشمندانه است.

یعنی شما با قدم هایی کوچک که خیلی به چشم نمی آیند، به نتایج بزرگی دست پیدا کنید.

این اصل کلی مبتنی بر فرمول ذیل است:

انتخاب های کوچک و هوشمندانه + پایداری و ثبات قدم + زمان = ایجاد تفاوت های بنیادین

مثال خواندنی اثر مرکب را در سکه جادویی می توانیم مشاهده کنیم.

اگر بین ۳ میلیون دلار پول نقد یا ۱ سکه ۱ سنتی که در ۳۱ روز آینده هر روز ارزشش دو برابر شود، حق انتخاب بگذاریم، فکر می کنم اکثر مردم همان ۳ میلیون دلار نقد را انتخاب کنند!

اما در واقع پیشنهاد دوم بهتر است. در روز پنجم انتخاب اول هنوز همان ۳ میلیون دلار است و انتخاب دوم تنها ۱۶ سنت!

در روز بیستم انتخاب اول همان ۳ میلیون دلار است و انتخاب دوم ۵۲۳۴ دلار!

اما جادوی اثر مرکب آنجاست که در روز سی و یکم انتخاب اول هنوز همان ۳ میلیون دلار مانده است و انتخاب دوم ۱۰٫۷۳۴٫۱۸۰ دلار می شود یعنی بیش از سه برابر انتخاب اول!

این است جادوی “اثر مرکب”! گرچه مسیر دوم زمان بر تر است و پایداری می خواهد اما نتیجه اش به ثروت و موفقیت بیشتری منتهی می شود!

 نکته مهم

به نظر می رسد دروغ ها، تقلب ها، اختلاس ها و دزدی های خُرد و ناچیز هم از همین اصل”اثر مرکب” پیروی کرده که اثر تخریبی آنها به مراتب شدید تر از دروغ ها، تقلب ها و اختلاس ها و دزدی های کلان و بزرگ می شود!