درسهایی از مهمون ناخوانده “ویروس کرونا”
درسهایی از مهمون ناخوانده “ویروس کرونا”

در خانه ماندن آن هم در آپارتمان همراه با نگرانی از شیوع ویروس کرونا خیلی سخت و طاقت فرساست . بخشی از اوقات”ماندن در خانه ام” به اندیشیدن این سوال می گذرد که ” کرونا مهمان ناخوانده چه ارمغانی برای ما دارد” که می تواند قوت قلبی باشد که این دوران سخت الان و آینده […]

در خانه ماندن آن هم در آپارتمان همراه با نگرانی از شیوع ویروس کرونا خیلی سخت و طاقت فرساست . بخشی از اوقات”ماندن در خانه ام” به اندیشیدن این سوال می گذرد که ” کرونا مهمان ناخوانده چه ارمغانی برای ما دارد” که می تواند قوت قلبی باشد که این دوران سخت الان و آینده را تحمل کرد به امید چی ؟ . امید به نظرم یکی از پراثرترین انرژی است که انسان را فعال، خلاق، پرنشاط، مهربان و … می کند . گاهی اوقات حرفهای مایوس کننده می زنیم، گویی هیچ چیز خوبی نیست و یا برای بدست آوردن “خوبها” نباید هزینه داد. تاریخ بشر مملو از دست دادنهای بسیار برای به دست آوردن “خوبها” است و هنوز هم این بده و بستان ها ادامه دارد. یک چیزی باید داد تا یک چیز دیگری به دست آورد . این معامله و داد وستد زمانی شکل می گیرد که آنچه قرار است به دست آوریم ارزشش (مادی و غیرمادی) بیشتر از آن چه باشد از دست می دهیم، شاید ملتی را بهره مند کرد شاید جهانی . در اندیشه خودم گفتگویی داشتم که در شرایط شیوع ویروس کرونا که به ناچار باید دوره کنترل و از بین بردن آن را طی کنیم به چه امیدوار باشم که شرایط موجود و آینده را که نامطلوب پیش بینی می کنم کمی برایم قابل تحمل باشد؟. به نظرم چند نکته برای من که محقق بوده و در مورد آن مطالعه کرده و بعد نوشته و منتشر کردم در حال اتفاق است و آن هم “تغییر خوب” . چند مورد که به نظرم قابل تامل است را با شما به اشتراک می گذارم:

۱️⃣موضوع “مشارکت” از زمانی که بیاد دارم و تحقیق کردم همیشه این موضوع را به عنوان راهکار توسعه بیان کردم که توسعه با مشارکت مردم اتفاق می‌افتد . الان می‌بینم که مردم از هم درخواست می‌کنند برای مقابله با ویروس کرونا مشارکت کنیم چون قطع زنجیره انتقال ویروس با “فردیت” انجام نمی‌شود، باید همه “مشارکت” کنند . شاید این تجربه ما را بعد از این به سمت مشارکت بیشتر سوق داده و فردیت کمتر شود.

۲️⃣از کودکی موضوع انشای همه ما این بود علم بهتر است یا ثروت و به یقین اکثر ما می‌گفتیم “علم بهتراز ثروت است” . سالیانی بود این جمله را نشنیده بود که مردم بگویند علم لازمه زندگی است . حالادستهایمان به سوی خداست که به دانشمندان یاری رساند تا واکسن ویروس کرونا ساخته شود . خوشحالم که علم گرایی و خردورزی دارد جای پول را می‌گیرد . البته به نظر من ثروت و پول و انباشت آن اگر با اصول اخلاقی همراه باشد از طریق علم حاصل می شود .علم است که ثروت اندوزی را به دنبال دارد. علم و دانش به دنبال خود آگاهی، خلاقیت، نوآوری ،اختراع ،مدیریت کارآمد و … به همراه دارد که خود سازنده ثروت است.البته این برداشت منکر آن نیست که سرمایه مالی نقشی در توسعه ندارد اما به اعتقادم اولین اولویت تقویت بنیانهای علمی و دانش کشور است از مهدکودک تا دانشگاه.

۳️⃣یک بارقه امید به وجود آمد که مردم به بلاهایی که به سر کائنات و طبیعت و جهان می آورند توجه کنند و قدردان طبیعت بوده و به آن احترام بگذارند. زندگی بدون طبیعت و حیات جانوری و گیاهی چندان لذت بخش نیست. حالا که تو خونه ماندیم متوجه می‌شویم چقدر بودن در طبیعت برای ما می‌تواند مفید باشد . شاید انسان برگردد و کمتر به طبیعت آسیب برساند . در خبرها آمده است از زمان شیوع ویروس کرونا، انتشاز CO2 و آلودگی کاهش یافته است. شیوع این ویروس همچنین باعث کاهش ۲۰۰ میلیون تن انتشار CO2 در این دوره زمانی شده است. این آمار می‌گوید ای انسان حواست باشه با طبیعت چه رفتاری دارید؟

۴️⃣در اقتصاد توسعه خواندیم که یکی از الزامات توسعه نابودی خرافات، جهل و تعصبات از هر نوعی که مانع توسعه مخصوصا توسعه پایدار، می‌باشد . به نظر میر سد در شرایط کنونی یک گفتمان دیگر در جامعه ما در حال شکل گرفتن است هر کدام ما داریم با باورها، اندیشه ها واعتقادات خودمان گفتگو می‌کنیم و شاید علامت می‌گذاریم “این دیگه درست نیست جواب نمیده و باید حذفش کنیم” . این تغییر بسیار ارزشمند است و برای جهان امروز که پراز مخاطره است لازمه حیات است.

۵️⃣ یک اتفاق دیگری که در حال شکل‌گیری است و آن هم مسوولیت پذیری کسب و کارها و فعالان اقتصادی است. مسئولیت اجتماعی شرکتی یا سازمانی (Corporate SocialResponsibility) در حیطه «اخلاق کسب‌وکار» است که به نقش شرکت‌ها و بنگاه‌های اقتصادی در مسائل مرتبط با جامعه اشاره دارد. مسئولیت اجتماعی سازمانی مجموعه وظایف و تعهداتی است که بنگاه اقتصادی باید درراستای حفظ، مراقبت و کمک به جامعه‌ای که در آن فعالیت می‌کند، انجام دهد. (CSR)در یک تعریف ساده یعنی اینکه سازمان‌ها در‌ قبال جامعه‌ای که در آن فعالیت می‌کنند، مسئول‌اند؛ چراکه از منابع انسانی، طبیعی و اقتصادی آن جامعه استفاده می‌کنند. در برخی خبرها مشاهده می کنیم که کسب و کارها برای مقابله با ویروس کرونا وارد عمل شدند و داوطلبانه به کمک مردم و دولت. گرچه این موارد هم قبلا بوده اما الان گویی بیشتر شده و بیشتر دیده می‌شود .

📌امیدوارم مردم کشورم و مردم همه جهان از ویروس کرونا و همه خطراتی که جانشان را تهدید می‌کند به عافیت از آن عبور کنند و امیدوارم به آنچه پیرامونمون اتفاق می‌افتد بیاندیشیم و به سه سوال جواب دهیم چرا (بررسی دلایل اصلی) ؟ چه باید کرد(راهکارها بر حسب واقعیت نه تخیلات ) و چگونه (روش و رویکرد عملیاتی کردن راهکار در قالب حکمرانی خوب ) تا بتوانیم با عقلانیت ،علم و دانش طی مسیر کنیم. این نکته را هم غافل نشویم این اتفاقات خوب که در حال دیده شدن است نیاز به تکرار و حمایت دارد تا نهادینه شود . شاید یکی از اقدامات مهم بازیگران حکمرانی خوب پس از کرونا ، همین باشد، یعنی تقویت و حمایت از “خوبها” نه تنها برنامه داشتن برای آسیب‌ها.

 

 

#انسان_توسعه_یافته🇮🇷

نویسنده : دکتر فاطمه پاسبان استاد موسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی