رشد و توسعه پایدار با ساماندهی مناطق آزاد
رشد و توسعه پایدار با ساماندهی مناطق آزاد

  با توجه به‌ اینکه مناطق آزاد دارای ظرفیت ها و فرصت های بی نظیر مالی ، تجاری و صنعتی می باشند لذا استفاده کارآمد از مناطق آزاد یکی از اصلی ترین راهکارها برای اتصال اقتصاد کشور به اقتصاد باز و بین المللی است و تجربه کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه از فرصت […]

 

با توجه به‌ اینکه مناطق آزاد دارای ظرفیت ها و فرصت های بی نظیر مالی ، تجاری و صنعتی می باشند لذا استفاده کارآمد از مناطق آزاد یکی از اصلی ترین راهکارها برای اتصال اقتصاد کشور به اقتصاد باز و بین المللی است و تجربه کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه از فرصت های مناطق آزاد در جهت توسعه و پیشرفت اقتصادی کشورشان شاهد اثرگذاری این مناطق در جذب سرمایه گذاری و رشد و توسعه اقتصادی است. 

در ادامه سلسله گفتگوهای اختصاصی اقتصاددان با مدیران و کارشناسان حوزه‌های مدیریت و اقتصاد خدمت  مهندس مجید صفدری( متخصص بانک و بیمه ، مناطق آزاد ) رسیدیم .

سوال : لطفا ظرفیت های اقتصادی مناطق آزاد کشورمان را جهت مساعدت به توسعه و پیشرفت اقتصادی را بفرمایید؟

پاسخ : ایران در حال حاضر جزو کشورهای در حال توسعه به حساب می‌آید که پتانسیل ها و ظرفیت های بالایی برای دستیابی به پیشرفت های اقتصادی را داراست ، اما باید بپذیریم که با وجود دارا بودن سرمایه انسانی فراوان، شرایط متنوع اقلیمی ، منابع طبیعی گوناگون نفت و گاز و البته جذابیت های گردشگری بی مانند و آثار باستانی فراوان ، تاکنون موفق به دستیابی به این مهم نشده ایم .

اگر نگاهی در سطح بین‌المللی به کشورهای صنعتی و همچنین کشورهایی که جدیدا به گروه کشورهای صنعتی شده پیوسته اند ، بیندازیم ، درمی یابیم که بازرگانی بین‌المللی می تواند موتور توسعه باشد ، به خصوص که در جهان امروز سرعت تغییر در تکنولوژی به قدری سریع است که هیچ کدام کشورها به خودی خود نمی توانند تمامی کالاهای مورد نیاز سایر کشورها را تولید کنند و بدون شک پیشرفت بدون همکاری و تبادلات اقتصادی با دیگر کشورها ممکن نیست .

بنابراین اکثر صاحبنظران و اساتید حوزه مدیریت و اقتصاد اعتقاد دارند که یکی از روش های گسترش بازرگانی بین‌المللی، استفاده از مناطق آزاد تجاری- صنعتی است و کمک گرفتن از این ابزار را توصیه و تاکید کرده اند و شاهد آن استفاده کشورهایی همانند هند ، ترکیه ، امارات متحده عربی، کره جنوبی، چین ، مالزی و غیره از ظرفیت‌های مناطق آزاد است .

و از آنجا که ایران دارای حدود ۸۶۰۰ کیلومتر مرز خاکی و آبی و ۱۵ کشور همسایه با بازار حدود ۴۵۰ میلیون نفری می باشد و موقعیت ژئوپلیتیک و استراتژیک بی نظیری دارد لذا اقتصاد پیرامونی برای کشورمان فرصت ویژه ای است .

بنابراین با تکیه بر کارکردها و پتانسیل های مناطق آزاد و دارا بودن مشوق های مالی ، گمرکی، تجاری و نیروی کار و انرژی می توان کوشید تا هرچه سریعتر و عمیق تر بازارهای کشورهای همسایه را با رعایت اصول و ارزش های حاکم بر کشورهای وارد کننده ، برای تولیدات کشور خود در کوتاه مدت و بلند مدت فراهم آورد و تحقق این امر مستلزم تجزیه و تحلیل‌های مستمر محیط است ، محیطی که قرار است به عنوان بازار هدف انتخاب شود .

قطعا توسعه صنعت صادرات کشور از مواردی است که می تواند به یاری پیشرفت اقتصاد ملی برآید .

برای متنوع کردن اقتصاد و رهایی از وابستگی به نفت و گاز و دیگر کالاهای وابسته به نفت باید تولید رونق یابد بخصوص تولید کالاهای دارای قابلیت صادرات.

زمانی که اقتصاد کشور متنوع شود ، میزان ریسک ها کاهش و بازدهی تجارت بهبود می یابد .

از طرفی منعطف شدن سیستم تولید باعث افزایش توان تولید ، ایجاد اشتغال ، افزایش تجارت و رفاه اجتماعی خواهد شد .

بنابراین از اهداف تاسیس مناطق آزاد ، تمرکز بر تولید کالاهای صادراتی و بالابردن توان صادرات غیرنفتی کشور است و مناطق آزاد دروازه های ورود به بازارهای جهانی، سبب بهبود فعالیت های تجاری کشور و جذب سرمایه های لازم جهت ایجاد تحرک های اقتصادی می شوند و رشد و توسعه اقتصادی را به ارمغان می آورند.

از دیگر ظرفیت های مناطق آزاد ، صنعت توریسم است بطوریکه علاوه بر مشوق های مالی وجود جاذبه‌های طبیعی فوق العاده در قشم ، چابهار ، ارس و کیش در دنیا زبانزد است بعنوان مثال ما درقشم و چابهار و یا کیش دارای سواحل زیبا و مناظر طبیعی خدادادی هستیم که بسیاری از کشورهای دنیا آرزوی داشتن آنها را دارند .

پس این توان وجود دارد که با فراهم کردن جذابیت های توریستی با توجه به‌ ابعاد فرهنگی توریسم در کنار سایر موارد صنعتی در این مناطق به توسعه و رشد اقتصادی کشور مساعدت نمود .

سوال : جنابعالی به وجود ظرفیت های بازرگانی و توریسم در مناطق آزاد کشور اشاره کردید لطفا کمی بیشتر در خصوص اقتصاد پیرامونی که مطرح کردید ، توضیح بدهید ؟

پاسخ : کشورمان حدود ۸۵۰۰ کیلومتر مرز آبی و خشکی با کشورهای همسایه خود دارد و جمعیت چند میلیون نفری در مرزهای ایران در چهار طرف ایران ساکن و زندگی می نمایند لذا ایجاد محدوده های سرزمینی همراه با مشوق های مالی و تجاری ، گمرکی برای ساکنان و مرزنشینان عزیزمان می تواند یک فرصت باشد جهت ایجاد اشتغال‌ و تولید و خدمات و در نتیجه مساعدت به تولید ناخالص داخلی کشور که به آن اقتصاد پیرامونی می گویند .

همچنین ایجاد مناطق آزاد در برخی مرزهای کشور باعث عمران و آبادانی و توسعه و محرومیت زدایی شده است که به توسعه پایدار مساعدت خواهد نمود و البته که این میزان موجود کافی نیست و نیاز به تلاش و همت بیشتری جهت عمران و آبادانی می باشد .

سوال : جذب سرمایه خارجی در مناطق آزاد چگونه به اقتصاد کشورمان مساعدت می کند ؟

پاسخ : جذب سرمایه گذاری خارجی از دیگر رویکردهای مهم ایجاد مناطق آزاد در کشور است ، سوق دادن جریان سرمایه به درون کشور و تشریک مساعی با سرمایه گذاران خارجی به عنوان یکی از روش های مرسوم پیوند با بازارهای بین المللی در راستای بهبود صادرات و توسعه ارتباطات سازماندهی شده با بازارهای مزبور برشمرده می شود.

در فرآیند جذب سرمایه گذاری خارجی به کشور ، عوامل زیادی مثل انگیزه های اقتصادی، فنی و مالی ، عوامل حمایتی، عوامل سیاسی و جغرافیایی و سازمان های ذی ربط در تسهیل انتقال سرمایه دخالت دارند که این عوامل بر جذب سرمایه ها در مناطق آزاد صنعتی- تجاری نیز موثرند.

با تاکید براینکه یکی از مهترین اهداف سرمایه گذاری خارجی در مناطق آزاد استفاده از پتانسیل های صادراتی این مناطق است ، عواملی مانند مزیت های نسبی ، امکانات و زیر ساخت های موجود مناطق آزاد و قانون مترقی اداره این مناطق نیز از عوامل موثر بر جذب سرمایه های خارجی در این مناطق است .

برخی مزیت های قانونی سرمایه گذاری در مناطق آزاد تجاری- صنعتی عبارتند از:

۱- آزادی کامل ورود و خروج سرمایه

معافیت مالیاتی ۲۰ ساله فعالیت های اقتصادی

۲- تضمین کامل سرمایه های خارجی و سود حاصل از آنها

۳- استفاده از معافیت گمرکی برای ورود کالاهای ساخته شده در منطقه آزاد به داخل کشور به میزان ارزش افزوده

۴- آزادی مشارکت سرمایه گذاری خارجی تا سقف ۱۰۰ درصد

۵- صدور ویزا برای خارجیان در مبادی ورودی مناطق آزاد

مدیریت کارآمد و توجه به مدل های نوین سرمایه گذاری در مناطق آزاد در کنار مزیت ها و مشوق های مناطق آزاد و دسترسی به نیروی کار و انرژی می تواند ، بطور حتم به رشد و توسعه و پیشرفت کشور عزیزمان مساعدت کند .

  • منبع خبر : اقتصاددان